Feeds:
Posts
Comments

Archive for January, 2010

Hoa vàng phố núi

Tranh: Nguyễn Hùng Sơn

Chiều về ngang phố chợ
Bỗng thấy đời buồn tênh
Loanh quanh con dốc nhỏ
Đóa quỳ vàng cuối sân

Vườn nhà ai mở ngõ
Thấp thoáng bên dậu thưa
Có em ngồi hong tóc
Nắng chiều vàng lưa thưa

Lang thang trên phố núi
Mỏi rã bước chân người
Tương lai qua tay với
Sao dám ngỏ em ơi

Ngày mai anh xa rồi
Xa phố núi ngậm ngùi
Hành trang anh chỉ mỗi
Đóa quỳ vàng nhỏ nhoi

Vẫy tay chào phố núi
Vẫy tay chào cuộc đời
Cửa vườn thơ khép lại
Hoa vàng rơi bên thềm…

Nguyên Tú My

Advertisements

Read Full Post »

Cỏ

Loanh quanh mãi với đám cỏ cây trong vườn nhà cũng chán. Để tôi đưa bạn bước qua con đường nhỏ ngang nhà đi vào thế gìới tuổi thơ của bọn trẻ chúng tôi. Bạn sẽ thấy trước mặt mình là một bãi cỏ rộng lao xao tiếng gió đuổi nhau trong lá. Bạn sẽ tìm thấy tôi qua đôi mắt đứa trẻ mải mê đắm chìm trong lời nói ngút ngàn của cỏ.

Tuổi thơ của tôi êm đềm bởi cỏ cây hoa lá. Đi đến đâu cũng thấy một màu xanh dung dị của đất trời. Thưở ấy người thưa đất rộng, nhà ai cũng có một mảnh sân ngập đầy hoa nắng cho lũ trẻ chơi đùa. Bò lê chán chê ở sân nhà chưa đủ chúng kéo nhau sục sọi vào bờ cỏ xanh kia, khao khát khám phá thiên nhiên bằng tâm hồn thơ ngây của những chú dế mèn đang lớn. Ở đó, chúng tìm đuợc những người bạn nhỏ có đôi cánh mỏng “chuồn chuồn bay cao thì nắng, bay gần thì mưa”, những chú dế mèn gáy vang vang cả buổi trưa hè, cánh bướm vàng chập chờn trong buổi chiều nắng tắt… Và còn nhiều nữa, đơn sơ hoang dại là những bông cỏ lau, cỏ gà mọc chen chúc trong bụi cỏ mênh mông.

Nếu không phải vào mùa mưa, bãi cỏ sẽ cho tuị nhỏ một nơi ẩn nấp tuyệt vời khi chơi trốn tìm. Thằng con trai lì lợm coi thường rắn rết cứ ngồi lì trong đám cỏ. Chui vào đó rồi có trời mới tìm ra. Tụi nhỏ giận dỗi giao hẹn trước, trốn đâu cũng được ngoại trừ bụi cỏ cao lút ngút kia.

Đám con gái thích chơi nhà chòi hơn. Thùng giấy bìa carton lớn xếp nếp cạnh nhau là có được một căn nhà chòi đàng hoàng lắm rồi. Còn muốn nhanh hơn nữa cứ trải chiếc chiếu manh lên đám cỏ dầy rồi nằm gác tay nghe tiếng dế gáy te te mà ngắm trời xanh mây trắng lững thững trôi ngang những giấc mơ niên thiếu.

Khi chúng tôi lớn lên, bãi cỏ ngày xưa ngày càng thu hẹp lại nhường chỗ cho những ngôi nhà mới xây. Đôi chân chúng tôi không còn đẫm ướt sương mai của bãi cỏ xanh thời thơ ấu nữa. Một khung trời khác rong ruỗi mệt nhoài với vô vàn thách thức đưa đôi chân chúng tôi bươn chãi khắp mọi phương trời xa. Đôi khi đang chen chúc giữa đám đông nơi phố thị, tôi chợt thấy buồn buồn khi ngước nhìn lên những toà nhà cao ốc ngất ngưỏng trên phố mà nhớ biết bao bãi cỏ xanh rì nơi xóm cũ. Rồi lại ngậm ngùi hơn nữa mỗi khi đưa tiễn một người vĩnh viễn trở về nơi an nghỉ cuối cùng dưới thảm cỏ xanh. Người về với đất bằng tâm hồn thiện lương của ngày sơ khai bên cỏ. Cỏ đón người về trong lòng đất bằng cả bao dung của đất trời khi mọi phiền nhiễu hơn thua, ganh ghét đã trở thành vô nghĩa. Và hơn bao giờ hết, cỏ trao tặng con người món quà cuối cùng của cuộc đời. Đó là sự yên ả và bình lặng.

Tôi tin là vậy.

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Chợ Tết

Minh họa: Nguyên Tú My

 

 

Chợ làng quê quanh co ngõ trúc
Tiếng chim gù trong nắng ban mai
Đoàn người đi gọi nhau ơi ới
Kẽo kẹt theo nhịp gánh trên vai
Đám con gái váy sồi yếm thắm
Khúc khích cười mua sắm lược gương
Cánh con trai ngồi bên hàng nước
Chuyện bâng quơ đắp lại bờ nương
Bà cụ khẽ nhai trầu bỏm bẻm
Quạt than hồng ấm nước chè xanh
Ông cụ ngắm cành hoa khoe sắc
Tấm tắc khen lộc đến đầu Xuân
Thằng cu tí mắt nhìn hàng pháo
Vòi mẹ mua bánh pháo thật to
Con bé ướm chân đôi guốc đỏ
Ngỡ mình là cô Tấm ngày xưa
Chị hàng gà quấn khăn mỏ quạ
Kì kèo thêm bớt một đồng xu
Anh hàng thịt còn đang ngái ngủ
Dựa cột lều đuổi lũ ruồi bu
Ồn ào nhất vẫn hàng xúc xắc
Người bu quanh miệng cứ xuýt xoa
Anh đỏ bạc ba hoa khoe mã
Kẻ đen tiền cứ ngẩn ngơ ra . . .
Nguyên Tú My

Read Full Post »

Nỗi nhớ hoa hồng

Trong trường con tôi có một giờ học tên Advisory. Mỗi tuần một giờ, học sinh được học thêm về đời sống xã hội, kiến thức phổ thông cũng như cách ứng xử giao tiếp trong đời sống thường gặp.

Điều khiển giờ học này là một Tiến sĩ về ngành Tâm lý học trẻ em nên chương trình và phương cách truyền đạt rất lôi cuốn và thú vị. Tôi vẫn thường sắp xếp thời gian để vào trưòng giúp các công tác xã hội cũng như việc thực hiện chương trình này.

Tuần vừa qua, chúng tôi bắt đầu bằng một trò chơi “Telephone”. Người đứng đầu hàng sẽ nói nhỏ vào tai người kế bên một câu thật đơn giản: “I like apple”. Người kế tiếp lập lại câu nói mà mình vừa nghe được vào tai người kế bên mình. Và cứ như thế… cuộc truyền thông bằng miệng khi truyền đến tai người cuối cùng trong nhóm ý nghĩa của nó sẽ được biến chuyển rất bất ngờ.

Câu nói của người cuối cùng nghe được là: “Tyler’s in love with Gabriel”. Các em phá lên cười khi nghe điều đó vì Tyler và Gabriel là tên của hai cậu con trai trong lớp. Dĩ nhiên Tyler và Gabriel không cười, bực tức hậm hực! Người counselor bình tĩnh xin lỗi Tyler và Gabriel rồi bắt đầu giải thích với các em về sự tai hại vô bổ, đôi khi gây ra những hiểu lầm, buồn phiền rất đáng tiếc của sự gossip.

Đứng trong một góc phòng, nhìn khuôn mặt bỡ ngỡ của các em khi được nghe phân tích về một vấn đề thường gặp hàng ngày ở bất cứ mọi nơi tôi thầm nghĩ, không hẳn riêng các em còn đang ở trong lứa tuổi mới lớn mà cả những người đã trưởng thành như chúng ta đã bao nhiêu lần trong cuộc đời được nghe những câu nói truyền miệng như thế? Tôi, người đang ghi lại câu chuyện này cũng đã từng lúng túng, ngỡ ngàng khi phải nghe những câu chuyện mang tính tọc mạch vào đời tư gia đình người khác hay tệ hại hơn nữa là những lời bôi xấu phỉ báng được ngụy trang khéo léo trên danh nghĩa của sự đạo đức. Hơn ai hết, những “drama queen” luôn muốn câu chuyện của mình được ấn tượng hơn, đánh động dư luận nhiều hơn họ đã không ngần ngại “bỏ đường, thêm muối” để gợi tính tò mò hiếu kỳ của người nghe.

Nhờ có đôi chút kinh nghiệm về trẻ em trước đây nên người counselor hay để tôi trò chuyện, giúp đỡ chuyện học hành cho các em học sinh thuộc dạng cá biệt. Có một em gái mới 12 tuổi có biệt danh là “drama queen” do bạn bè trong trường đặt. Cô bé luôn là đầu mối của những bất hòa, phiền nhiễu và tin đồn thất thiệt trong trường vì lời thẽ thọt của mình. Một cậu bé bị gọi là “gay” vì nưóc da trắng trẻo và đôi môi đỏ. Cậu bé bị một tuần lễ mất ngủ trước những lời chọc ghẹo độc ác liên tiếp nhồi vào đầu. Mười hai giờ đêm, nhận được cái text và tôi thực sự muốn khóc khi đọc hàng chữ “I don’t want to go to sleep. I’m afraid a nightmare will come back!”. Một cô bé người Trung hoa được một gia đình người Mỹ nhận làm con nuôi khi em hai tuổi cũng chịu chung số phận. Đó là một cô bé dễ thương, hơi rụt rè khi tiếp xúc với người lạ nhưng em có một cảm tình khắn khít đặc biệt với tôi, có lẽ em cảm thấy được sự tương đồng về màu da, sắc tộc giữa tôi và em. Khi liên tiếp nhận những lời chỉ trích độc ác vào một quá khứ mà em chưa hề biết đến. Những lời phê bình nghiệt ngã chê cười vào người mẹ ruột em chưa bao giờ biết mặt. Cô bé đã khóc vùi trong tay tôi khi hỏi “Why did she abandon me?”.

Ngăn chặn một vết thương tôi chỉ biết vỗ về an ủi. Đời sống con người có quá nhiều phức tạp khó giải thích tường tận được cho một cô bé mười hai tuổi. Tôi lựa chọn câu trả lời bao dung nhất để giữ cho vết thương không bị lở loét nhưng tôi biết vết sẹo bị đâm kia khó mà phôi phai được với thời gian. Về sau, cậu bé kia đã vui vẻ trở lại, hoạt bát hơn, cứng rắn hơn khi phải đối mặt với những lời châm chọc tai ác. Cậu bé đã bước một bước dài tự tin, vững chãi như một người thanh niên trưởng thành. Cô bé người Trung hoa vẫn chưa vượt qua được những mặc cảm buồn phiền xưa cũ. Cô trở nên ít nói hơn, giới hạn quan hệ giao tiếp, người bạn thân duy nhất bây giờ cũng là một cô bé con nuôi gốc người Hoa. Tôi vừa gặp người mẹ nuôi của cô bé và được biết hàng tuần cô bé đuợc đưa đến gặp người bác sĩ Tâm lý để giúp cô vượt qua nỗi buồn tự ti, mặc cảm của một đứa con nuôi đã bắt đầu từ những lời nói cay nghiệt gieo vào.

Nửa đời sắp qua đi. Đối diện với những thăng trầm của cuộc đời. Tôi cũng như hàng trăm, hàng triệu người sống trên trái đất này luôn mơ ước có được một đời sống thanh bình yên ấm. Nhưng sẽ bắt đầu từ đâu khi những mầm mống ghen ghét hận thù cứ nảy nở sinh sôi ngấm ngầm như lớp vi khuẩn chỉ chờ đợi một vết cắt nhỏ ngoài da để biến nó thành vết thương lở loét kinh tởm?

Muốn được sống một đời bình lặng yên vui khó đến vậy sao, hở người?

Làm sao tìm lại được cánh hồng thơ ngây ngày nào cho em tôi?

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Cây trứng cá

Tôi kể bạn nghe về cây chùm ruột sân nhà mà không nhắc gì đến cây trứng cá thì chẳng công bằng chút nào cả. Ví như cứ thương yêu khen ngợi nàng Kiều xuân sắc mặn mà lại quên mất nàng Vân cũng trang đài không kém. Chả thế mà cụ Tố Như đã phải nhắc trước rằng: “Mai cốt cách, tuyết tinh thần. Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười” đó sao? Vậy thì… nàng Thúy Vân thời thơ ấu của tôi đây…

Khác với cây chùm ruột to lớn đầy vẻ vững chãi. Cây trứng cá cành nhỏ, nhánh ngang và xoè tán rộng che phủ cả một khoảng sân mát rượi. Lá cây trứng cá nhỏ mặt trên phủ lớp lông tơ mươn mướt. Khi cây bắt đầu nở những cánh hoa trắng xòe cánh mỏng mảnh lớt phớt nhụy vàng là biết mùa kết trái đang đến. Không hiểu sao có những loài hoa rất đẹp, rất kiêu sang nhưng lại không làm tôi da diết nhớ như những cánh hoa trắng dịu dàng đơn sơ này. Hoa trứng cá đậu trên cành không được bao lâu thì rụng, khi cơn gió thổi qua những cánh hoa trắng bay tơi tả trên sân như từng đàn bươm bướm trắng đang bay trong trời rộng. Mỗi buổi sáng ra sân tôi hay để ý nhìn những cánh hoa trắng rơi vương vãi trên nền đất mà thấy thương thương tiếc tiếc cho một đời hoa quá ngắn ngủi. Có lẽ vì hoa đã mang sứ mệnh thiên phú không sống cho đời riêng mình nên khi cánh hoa cuối cùng vừa rời cuống là trái đã thành hình. Trái trứng cá tròn trĩnh màu xanh lục, nhỏ bằng đầu ngón tay. Trái trứng cá còn xanh là trò chơi thú vị của bọn con trai. Chỉ cần một ống tre nhỏ, một đầu kia là thanh gổ tròn có độn cao su mềm là được một cây súng để chơi trò bắn nhau rồi. Vào mỗi buổi chiều, học xong bài vở, lũ trẻ quanh xóm lại tụ tập quanh nhà để trèo cây hái trái và chơi bắn súng bằng trái trứng cá. Tiếng lốp bốp nổ giòn dã cùng với tiếng cười trẻ thơ sao đáng yêu chi lạ.

Trong khi bọn con trai cứ thích chơi rượt đuổi chạy nhảy đùng đùng như đang tập trận thế kia thì các cô bạn hàng xóm của tôi lại hay chơi nhảy dây, đánh chuyền, bán hàng dưới gốc cây này. Chúng tôi dùng cây tre dài, trên đầu là một vòng kẽm bao quanh cái túi nhỏ để móc những trái chín ở trên cao. Khi trái chín đổi từ màu vàng qua đỏ, có khi tím thẫm căng mọng nước mang vị ngọt lịm. Tôi yêu cái sắc màu dỏ cam rực rỡ của trái trứng cá chín xen lẫn trong chùm lá xanh biếc ở trên cao kia. Trưa nắng hè, nằm ngó nghiêng qua song cửa chợt hương trái chín thoảng qua thật dịu. Vào mùa trái chín, chim chóc nương theo hương kéo về ăn trái ríu rít trên cây. Chúng cũng khôn vô cùng biết chọn lựa những trái chín đỏ ngọt ngào để ăn. Có lần tôi còn nhìn thấy một con chim ngậm trái trứng cá chín đỏ trong miệng mớm cho một con chim khác trông thật đáng yêu. Tôi không thích ăn trái trứng cá nhưng rất thích nhìn ngưòi ăn. Tôi có một người cô rất đẹp. Cô có một nhan sắc, mái tóc và dáng dấp của người thiếu nữ trong những trang bìa báo Tuổi Hoa ngày xưa của họa sĩ ViVi. Mỗi khi đến nhà, cô tót lên ngay trên cây trứng cá ngồi vắt vẻo giữa chạc ba của thân cây, vừa ăn vừa ném trứng cá vào chúng tôi đang chạy loanh quanh ở dưới sân rồi cười giòn tan. Khi lớn lên, hình ảnh ngây thơ ấy vẫn luôn đọng trong tâm trí tôi với niềm mơ ước được làm họa sĩ để tôi có thể giữ mãi những mảng mầu ký ức tươi đẹp ấy của thời thơ ấu.

Mơ ước vẫn luôn là mơ ước nhưng hình như ranh giới giữa một tôi-trưởng-thành và một tôi-còn-bé cũng chẳng khác xa nhau là mấy. Vào những buổi chiều mưa bay, gió liêu xiêu thổi như buổi chiều nay, tôi thấy mình vẫn là con bé con của ngày nào thích lang thang thơ thẩn dưới bóng mát thiên đường của cây trứng cá năm xưa.

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Cây chùm ruột

Nhà tôi tuy ở thành phố nhưng trong sân nhà lại có những loại cây to rất nhà quê như trứng cá, chùm ruột… Cây chùm ruột (hay còn gọi là cây tầm ruột) to lớn cành lá rậm rạp, đến mùa quả ra từng chùm lớn bám vào nhau lúc lỉu trên cành. Trái chùm ruột nhỏ bằng đầu ngón tay có màu xanh nhạt, khi chín sẽ đổi màu vàng xanh nhìn thật bắt mắt. Những trái chín thường rất ngọt, hàng xóm cạnh nhà tôi toàn con gái nên loại trái cây chua này luôn được chiếu cố tận tình. Bọn con gái chúng tôi hay đem chùm ruột dầm với nước mắm đường, tiêu ớt vừa ăn vừa hít hà, ngon bắt chết. Trái chùm ruột là hàng quà vặt dân dã, vừa với túi tiền của đám học trò nhà nghèo. Đầu cổng trường luôn có các bà, các chị với một cái thúng con con đầy chùm ruột ngâm nước đường cam thảo quyến rũ bọn con gái thích ăn chua (Trời, nhìn mấy cái miệng xinh xinh ăn chùm ruột còn quẹt thêm miếng mắm ruốc nữa tui đố mấy cây si nào dám đứng lâu). Đi về vùng quê miền Nam, có khách ghé thăm nhà bất chợt, chủ nhà cứ chạy ra vườn hái vài ngọn lá chùm ruột non ăn kèm với mắm lóc lúc nào cũng sẵn trong nhà. Nếu có thịt ba rọi trộn thêm vào, trời mưa lạnh lạnh ăn chén cơm nguội có trái ớt đưa cay thì không gì bằng.

Vào mùa Tết, trái chùm ruột được chế biến thành một món mứt thơm ngon. Chị tôi rất khéo tay, năm nào cũng rị mọ làm đủ các loại mứt. Cây nhà lá vườn có sẵn, mứt chùm ruột luôn là món không thể thiếu trên khay bánh mứt ngày Tết. Tôi còn nhỏ không biết làm gì nên được giao cho việc đứng canh chừng khay mứt trong bếp. Mỗi lần làm mứt xong, sau khi phơi nắng thì một khay chỉ còn lại… một nửa vì bàn tay bốc nhón của bọn con trai. Có lần mấy ông anh tôi phá, rủ nhau tắt đèn rồi nhào vô… khay mứt vừa làm xong. Nghịch phá cho vui nhưng đến lúc nhìn chị tôi khóc bù lu trong tối ba mươi Tết làm ai cũng ân hận và không bao giờ dám tái phạm nữa.

Làm mứt chùm ruột rất công phu. Không biết thì thôi nhưng đã biết rồi thì khi nhón tay ăn một quả lại càng thấy thương cái tình của người nội trợ đảm đang. Giai đoạn kỳ công nhất là dùng kim châm đều lên từng trái chùm ruột để khi sên đường dễ ngấm hơn. Mứt chùm ruột có màu đỏ au, trong veo, khi ăn vẫn giữ được độ giòn là người phụ nữ đã khéo tay lắm đấy. Ngày Tết khách đến thăm nhà, mở khay mứt do người con gái tự làm đem ra mời khách cùng tách trà thơm thảo chẳng là tấm lòng quý mến lắm sao?

Tết nhất ngày nay chẳng cần kỳ công thế. Thời đại công nghiệp ít người muốn tiêu pha thời gian vào những công việc tỉ mỉ như thế nữa. Đến sát ngày Tết chỉ việc chạy ra các cửa hàng mua đại cặp bánh chưng cùng dăm ba thứ bánh mứt là cũng đủ cho mấy ngày Tết rất xênh xang rồi. Và lần nào cũng vậy, khi nhìn những hộp bánh mứt được gói trong các bao giấy kiếng lộng lẫy luôn làm tôi nhớ đến khay mứt Tết có những trái chùm ruột đỏ thắm của thưở nào.

Bây giờ người ở nơi đây, còn cây chùm ruột năm xưa đâu rồi. Thơ ấu ơi!

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Haiti

Mấy ngày nay bạn lơ ngơ than buồn quá chừng. Mở TV ra coi toàn tin Haiti động đất, nhà cửa đổ nát, biết bao nhiêu sinh mạng con người bị chôn vùi bởi thiên tai. Cái họa có dành cho riêng ai đâu, đã nghèo mà còn mắc cái eo. Thiệt khổ! Lọ mọ vào internet để Google thì tìm ra được một loạt hội từ thiện có liên quan đến chương trình cứu trợ. Có những kêu gọi đóng góp từ thiện rất nhẹ nhàng và dễ dàng, chỉ cần đem cái phone mà bạn hay dùng để… tám, gửi đi một cái text là Red Cross sẽ nhận được chút đóng góp nghĩa tình của bạn. Thôi đành áo rách thương nhau vậy. Cũng tại thời buổi kinh tế suy thoái, chả mấy người có thể chắc chắn rằng nồi cơm nhà mình còn đầy mãi nên vẫn còn đắn đo đó thôi. Vậy đó mà có yên đâu, rồi bạn vẫn còn khổ sở vì chi tiết, vì hình ảnh đứa trẻ sơ sinh đầu quấn băng trắng nằm thoi thóp trong tay một người không phải là mẹ. Những túp lều cứu thương bằng tấm ni lông được che tạm giữa sân nắng đổ chói chang. Một người (hoàn toàn không có kinh nghiệm về y tế) đang tìm cách băng bó vết thương cho một nạn nhân không quen biết. Người phụ nữ nằm hôn mê dưới bóng cây, bao thuốc truyền dịch được treo lủng lẳng trên cành cây thưa lá. Bạn nhìn theo bàn tay run rẩy của người cha đào bới đống đất đá đổ nát mong tìm được chút hy vọng vào sự sống còn của người thân. Giọt nước mắt của người còn sống sót rơi bên xác nguời đã chết…

Trái tim bỗng lặng thinh. Lời nói cũng trở thành vô nghĩa.

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Older Posts »