Feeds:
Posts
Comments

Archive for January, 2013

pham duy

Dạo đó mỗi độ đêm về giấc ngủ của tôi luôn chìm sâu trong tiếng nhạc mênh mang ở đâu đó quanh tôi.

Từ chiếc radio Thái Thanh luôn mở đầu cho một đêm Sài Gòn bằng câu hát “Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời…” để cho những Hà Nội, Huế, Cần Thơ… mà không phải là Sài Gòn trở thành một nỗi nhớ nhà, nhớ quê đến quay quắt. Đứa trẻ con là tôi, sinh ra ở Sài Gòn nên vẫn nhận Sài Gòn là đất quê của mình. Nỗi thương nhớ về miền đất xa xôi ở mãi phương Bắc tôi chỉ biết được qua những lời kể pha đầy nỗi ngậm ngùi của người lớn.

Bạn thân mến, đừng trách tôi khi cứ kéo mình đi giật lùi về cái quá khứ của đứa bé con bẩy, tám tuổi ngày ấy. Một cái quá khứ rất xa rồi sau đó lại dẫn dắt đến ngay cái cột mốc chia lìa của đất nước mà mỗi chúng ta khi nhớ đến lại rất đau lòng.

Thế nên tôi cũng chẳng biết kể gì với bạn trong lúc đêm về như đêm nay ngồi nghe đi nghe lại một bài hát ưa thích. Từ lâu tôi đã thích bài hát này bời giai điệu chậm rãi, thong thả như một tiếng thì thầm về những gì dang dở đã rời xa. Và nếu được nghe trong đêm qua tiếng hát Lệ Thu, thêm một chút trăng bồng bềnh trên cao có lẽ chúng ta khó tránh khỏi cảm xúc chênh vênh bởi nỗi chia lìa.

Nghìn trùng xa cách… người đã đi rồi…

Căn gác nhỏ. Ánh trăng lung linh ngoài cửa sổ. Ấu thơ tôi tỉnh giấc giữa đêm khuya trong tiếng nhạc bồng bềnh từ chiếc máy cassette của một người lớn nào đó trong nhà cũng đang tìm cách ru giấc ngủ muộn. Cuốn băng nhạc Phạm Duy này tôi đã được nghe đi nghe lại phát mòn đến thuộc từng câu, từng chữ của tất cả các bài hát ấy. Tôi bé con con đã từng làm người lớn tròn mắt vì có thể nói vanh vách tên bài hát của nhạc sĩ nào. Và tôi luôn là kẻ thắng cuộc trong trò chơi nhận giọng hát của các ca sĩ Sài Gòn thời ấy.

Thật ra không khó để nhận ra một giọng hát của các ca sĩ Sài Gòn. Mỗi người như một loài hoa mang hương sắc riêng biệt của chính mình. Họ không có cái lơ lớ pha trộn đầy vẻ nhốn nháo như các ca sĩ thời nay. Từ một Thái Thanh âm sắc cao vút đến một Khánh Ly u ẩn trầm uất. Từ một Anh Ngọc sang trọng nồng ấm đến một Chế Linh buồn bã yếu đuối… Thế hệ của những người ca sĩ Sài Gòn ngày ấy đã làm nhẹ đi bao nỗi buồn thương của một thời loạn lạc.

Thế nên bài hát bạn vừa gửi cùng tin báo về sự ra đi của người nhạc sĩ lão thành đã gây cho tôi một nỗi tiếc nuối khó nói thành lời bởi những mâu thuẫn của thời cuộc. Trong lúc này tôi chỉ muốn đơn thuần là đứa bé con của Sài Gòn ngày nào để lắng mình trong một khoảng lặng thuần túy những giai điệu âm nhạc mượt mà của một người nhạc sĩ tài hoa. Là một áo trắng học trò “Ngày xưa Hoàng thị”. Là tha thiết yêu đương cùng “Phượng yêu”. Là tình yêu quê hương đất nước của “Tình ca”… còn nhiều nhiều nữa để cuối cùng là “Nghìn trùng xa cách”.

Nghìn trùng xa cách… người cuối chân trời…

Còn gì đâu nữa mà khóc với cười.

Ở nơi đây đang lặng lẽ mưa rơi, bạn ạ.

 

Nguyên Tú My

 

Nghìn trùng xa cách
 
Nhạc sĩ: Phạm Duy – Ca sĩ: Lệ Thu

 

http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=NBSKP6KBnV

Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà khóc với cười
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thơ
Rồi sẽ tan đi mịt mù
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho ngườị..
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời khóc, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho ngườị..
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho ngườị

Advertisements

Read Full Post »

banh chung

Những ngày gần tết lại thèm bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành… toàn những thứ người ăn kiêng chỉ nhìn thôi đã lắc đầu quầy quậy. Nói chi người lớn đến tuổi phải kiêng kem các loại mỡ muối, gạo đường. Nhìn bọn trẻ con mới tí tuổi đầu đã rón rén gẩy từng ra từng lớp mỡ, lớp bì lại vừa nhớ, vừa thương cho cái tuổi trẻ thiếu thốn của mình và cả cho sự thừa thãi đầy đủ của chúng nữa.

Sống lại khoảnh khắc mấy mươi năm về trước. Từ đầu tháng Chạp đã thấy giỏ đi chợ của mẹ về thường có thêm các gói giấy to miến, nếp, đậu xanh, bánh tráng… Các loại thức ăn khô này được mẹ đóng gói cẩn thận rồi treo lên cao tránh ẩm hay cất trong chạn bếp phòng lũ chuột háu đói.

À, nhắc đến cái chạn. Loại tủ này bây giờ gần như tuyệt tích hẳn trong các gian bếp thành phố ở xứ ta. Có lẽ so với tất cả các loại tủ trong nhà, cái chạn là chiếc tủ đầu tiên để tôi tò mò khám phá nên đến giờ vẫn nhớ rõ như in ở trong đầu màu sắc cũng như hình dáng của nó.

Căn bếp nhà tôi rất rộng. Sát vách với nhà trên được ngăn thành buồng nhỏ cho bác giúp việc. Cái chạn ngay cạnh đấy bằng gỗ sơn màu xanh lá cây có những mắt lưới nhỏ li ti. Bác giúp việc gốc người miền biển chỉ ăn cá không ăn thịt. Nồi cá kho của bác lúc nào cũng nằm chễm chệ ngay tầm mắt mỗi khi tôi tò mò dí mũi nhìn vào chạn. Ngày ấy tôi bé lắm nếu muốn mở cánh cửa phải nhón chân lên vặn cái khoá bằng gỗ chắn ngang. Mở ra được rồi đủ thứ mùi xộc ngay vào mũi. Mùi dưa chua, mùi nước mắm, dầu mỡ, tương chao, dấm mẻ… tất cả những thứ ấy được đặt ngay ngăn giáp cuối nên đứa lùn như tôi chỉ thấy được toàn những hũ vại, chai lọ lủng củng. Ngăn giữa thường mẹ cất thức ăn đã nấu chín còn trên cao dành cho các món cao cấp hơn như đường, sữa, bột ngọt…

Chỉ có thế thôi nhưng cái chạn như một thế giới mới mà tôi là Kha Luân Bố lạc vào. Đôi khi đang chui đầu lục lọi các loại chai lọ kỳ bí kia thì bị bác nắm đầu lôi ra mắng bằng cái giọng miền Trung nằng nặng: “Đừng phé!”

Sau này chúng tôi lớn dần, bác ấy không còn làm nữa. Cái chạn được dời sang chắn ngang cái cửa sổ song sắt từ nhà trên nhìn xuống bếp. Đúng là vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm, một mình mẹ tôi đâu còn sức để canh lũ con phá như quỷ sứ ấy. Chờ khi mẹ đi chợ, đó là lúc chúng tôi tung hoành trong gian bếp. Ngăn cuối cùng của cái chạn to nhất, sâu nhất và đặc biệt còn có cánh cửa riêng là nơi ẩn nấp tuyệt vời của trò chơi trốn tìm. Được vài lần lũ con nít trong nhà biết mánh hết nên chỉ lừa được vài ma mới bên ngoài. Nhờ thế cái chạn cũng thoát được cảnh đạp đổ chai nước mắm hay hũ đường bể tung toé.

Sau tuổi mười hai, hết thời làm con nít nghịch phá tôi phải tập làm quen với gian bếp, cái chạn theo cách của một người lớn là thỉnh thoảng phải lôi hết các thứ chai lọ ra lau chùi tủ. Đến thời ấy nhà nghèo, cái chạn cũng nghèo theo hiếm hoi lắm mới thấy thức ăn thừa còn sót lại ở ngăn giữa. Chỉ trừ những ngày mấp mé tháng Giêng ta, cái chạn lại đầy ắp các món ăn tết của mẹ. Củ cải ngâm nước mắm dấm đường ăn với bánh chưng. Củ kiệu trắng nõn đưa cay cùng gìò thủ. Dưa hành muối ăn kèm thịt kho trứng. Món nào thức nấy, đúng mùi đúng vị cứ như nếu thiếu một thứ thì không phải là Tết nữa.

Trời miền Nam vào mùa tết nắng vừa đủ để làm khô các mâm rau củ muối. Đi ngang qua sân nhà nào cũng thấy vài ba mâm không mứt thì kiệu, thì dưa… Nhiều nhà còn có sáng kiến đem các khay lên nóc nhà phơi nắng vừa sạch vừa đỡ lo gà bới, chó khèo, con nít vấp đổ. Chỉ có giống mèo hay đi rong tính lại tò mò thèm ăn vụng gặp gì cũng ghé qua hít ngửi. Cũng may chỉ toàn rau củ mùi hăng hắc nồng nên chúng lại cắp đuôi đủng đỉnh bỏ đi.

Chị lớn trong nhà tôi rất đảm đang và khéo tay làm bếp. Từ giữa tháng Chạp chị đã bày biện ra đủ loại bánh mứt để dành cho ngày Tết. Mứt tầm ruột, mứt dừa, mứt khoai, bánh quế… qua tay chị là thơm ngon đẹp mắt. Tôi sợ nhất là món mứt quất vì sự tỉ mẩn của nó. Cứ như bà mẹ chồng khó tính nào bầy ra món này để thử tài con dâu vậy.

 

mut quatNhiêu khê đã bắt đầu từ khâu đi mua quất rồi. Phải chọn lựa từng trái một to đều nhau, tròn tươi nhưng không được chín quá. Bởi thế người đi mua quất làm mứt thường phải chịu giá cao hơn đôi chút mới chọn đuợc một rổ quất đẹp ưng ý. Công đoạn gọt vỏ thật lắm công phu rất cần đến bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Này nhé, một tay nương nhẹ quả quất, tay kia cầm thanh tre đầu quấn lưỡi dao lam thật bén gượng nhẹ lớp vỏ mỏng bên ngoài mà không được chạm vào ruột trái quất. Rồi chần nước nóng. Rồi lại tỉ mẩn vắt nước, tách hột cho khéo mà không làm bể quả quất. Rồi ngâm nước vôi trong. Đến khâu sên đường lửa nhẹ liu riu, nóng nảy vội vàng bao nhiêu công sức sẽ hỏng cả. Ôi con gái mười bảy bẻ gãy sừng trâu làm xong khay mứt đứng lên cứ đấm vào lưng nhau bồm bộp như bà lão tám mươi. Bởi thế ngày tết đến nhà ai nhìn những quả mứt quất vàng rượm trong khay khiến một đứa háu ăn như tôi dù thèm lắm cái vị chua chua, ngọt ngọt ấy cũng không dám đưa tay bốc. Nghĩ đến cái công của người nội trợ đảm đang chịu thương chịu khó đành thở dài, thôi để chưng cho đẹp!

 

Tết bây giờ đầy đủ thoải mái hơn nhiều, đi chợ Tết choáng mắt vì hàng hoá ê hề đủ loại. Ngay cả nơi tôi ở gia đình người Việt chắc chỉ đếm đủ đầu bàn tay nhưng nếu chịu khó lái xe đi xa khoảng hai mươi cây số sẽ tìm được một tiệm tạp hoá Việt Nam có khá đủ các loại thực phẩm ngày Tết. Rất tiện cho người nội trợ bận rộn có ít thời gian nhưng sao lòng vẫn cứ thương thương nhớ nhớ về một thời tất tả đón Tết xưa kia. Cực mà vui, có phải không?

 

Ừ thôi, đợi đến gần 23 Tết sẽ đi rước về cặp bánh chưng, hũ củ kiệu để vừa cúng ông Táo vừa lai rai chờ Tết ta đến vậy. Tháng Giêng là tháng ăn chơi mà. Ngày mai mình sẽ bảo với Xếp như thế. Chịu không thì chớ!

 

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Tuyết đầu năm

snow

Đất miền Đông đến mùa này âm u lạnh. Lần đầu tới đây nhìn thấy tuyết cứ reo lên như trẻ được quà. Khổ nỗi, quà này không phải quà hiếm nên mỗi năm ông trời cứ tặng cho vài quả đến kinh thiên động địa. Hơn hai mươi năm sống ở miền đông bây giờ nhìn thấy đất trời ngả màu trắng xoá tự nhiên lè lưỡi! Cũng may thánh nhân đãi kẻ khù khờ, thành phố tôi ở lại là nơi thời tiết khá nhẹ nhàng ít khắc nghiệt nhất so với mọi nơi khác. Có lẽ vì nằm kín trong một eo biển hẹp khuất với bão táp mưa sa nên dù rằng trời đang đông người ta vẫn nhởn nhơ lang thang trên phố chẳng có vẻ gì ủ dột cả.

Hàng cây lá khô chìm trong lớp tuyết nhẹ lất phất rơi. Trên đường đi có những đứa trẻ con hai má hổng ửng vừa đi vừa ngửa mặt lên trời đón những bông tuyết li ti rơi vào miệng rồi cười vang thích thú. Tận hưởng niềm vui từ thiên nhiên đâu phải chỉ dành riêng cho trẻ con. Trời đất bao la cho tất cả mọi người. Chẳng thể vui vầy vào lúc này cũng chớ bỏ quên trong lúc khác. Đời người có bao lần được nhìn tuyết rơi?

Thế là lại thấy mình khăn quàng áo ấm bước ra đường. Ngắm nhìn người đi trên phố tôi cảm thấy có một điều gì rất “miền đông” ở quanh đây nếu bỏ ra một chút thời gian lang thang để cảm cái lạnh se se ấy. Một chút cô độc, một chút buồn bã rất… hữu tình đủ để cho lòng người chợt lắng về những nỗi niềm rất riêng. Đất trời rét mướt còn gì thú hơn nếu sà vào một quán café ở bên đường ngồi nhâm nhi một ly gì nóng nóng cầm ấm đôi tay giá lạnh. Nhà quê như tôi không uống café, vào quán chỉ là kiếm cớ mua một chổ ngồi, chỉ để ngửi mùi thơm nhẹ nhẹ từ chất nước sánh nâu và mùi bánh ngọt mới nướng thơm lừng, và nếu may mắn có được một người bạn cùng ngồi để nói với nhau dăm ba câu chuyện đời cũng đủ thích rồi. Đoạn đường của tuổi trung niên ngày càng đơn giản hẳn đi. Cảm giác day dứt khi nhớ về chuyện xưa, tuổi xưa không còn quay quắt như trước nữa. Ký ức đã trở thành một dòng nhớ vừa xôn xao vừa êm ả. Lòng nhẹ nhàng đến mức chẳng buồn nghĩ mình đã mất đi bao nhiêu phần của cuộc đời để nhận được phần sống bình yên này.

Tuyết đang rơi trắng quá. Màu trắng vừa se sắt lại quá đỗi dịu dàng ví như nỗi niềm của người thiếu phụ cứ lắng sâu không bao giờ tỏ. Thì đấy cũng như tôi đang ở đây tơ tưởng về một cái Tết từ một miền nắng đẹp. Ở đấy tất cả khác hẳn với nơi tôi đang sống. Mấy năm trước có vài lần trở về đón cái Tết ở quê nhà được ăn những món ngon hợp vị, được nhìn ngắm cơ man là hoa xuân khoe sắc trong chợ, trên đường cứ tưởng thế là mãn nguyện lắm rồi. Nhưng sao lòng vẫn quay quắt khi nhìn về một phía của xã hội hào nhoáng như một lớp son tạm bợ.

Đó không phải là mùa xuân của hai mươi năm, ba mươi năm về trước và xa hơn thế nữa. Ngày đó có những mùa xuân thiếu nữ thiếu thốn mọi bề mà má vẫn rừng rực ánh hồng. Đi dạo phố mùa xuân không cần đeo khẩu trang kín mít, đầu đội mũ nồi, chạy xe lấn lên nhau từng phân một. Ngày đó người ta có thể nhìn nhau chỉ bằng một chạm mắt để rồi cứ dấm dẳng theo bước chân nhau về đến tận nhà. Kể lại chuyện này cho lũ trẻ, chúng phá lên cười: “Eo ơi, khiếp quá!” Cũng phải thôi, thời nay khăn che ngang mặt như sát thủ Ninja đến mắt còn không nhìn thẳng được vào nhau thì sao hiểu được lòng?

Thế nên bơ vơ lắm dù rằng đang đứng trong lòng đất mẹ. Đất xưa của mình giờ đã khác. Đứa con tha hương trở về cố bám víu lấy những mảnh nhớ còn sót lại đâu đó của ký ức ngày xưa để rồi ngậm ngùi hiểu rằng trên bước thiên di của cuộc đời, mảnh đất tưởng rằng tạm bợ xa lạ đang nuôi ta sống lại chính là nơi ta tìm được sự bình yên.

 
Nửa năm tiên cảnh
Một bước trần ai
Ước cũ duyên thừa có thế thôi…
(Tống biệt – Tản Đà)
 
 
Nguyên Tú My

Read Full Post »

Cúc Vạn Thọ

cuc van tho 1

Cứ tường mình là người thơ mộng lắm, biết yêu hoa dại cỏ hèn, chẳng hề biết từ khước thân phận của chúng dù được nâng niu chăm bón trong vườn hoa chậu khiểng hay mọc dại vật vờ nơi sau hè bụi cỏ. Cho tới khi sống ở một nơi xa lắc với tuổi thơ. Cho tới khi những bông hoa tuyết đầu mùa rơi xuống báo hiệu cho một mùa đông giá lạnh bắt đầu thì mùi hương và màu sắc của bó hoa ngày xưa lại nở bung đan kín trong ký ức.

Cúc Vạn Thọ. Nghe cái tên thôi đã cảm thấy… già rồi nên nơi chưng bày thường ở trên bàn thờ. Hồi còn nhỏ xíu tôi đã biết chê ỏng, chê eo loại hoa này rồì. Không thích màu vàng sẫm của nó chỉ nhìn thôi đã nhớ đến nhà chùa. Thêm nữa hương hoa Vạn Thọ nồng đậm, thoang thoảng thì thơm lại gần mùi gắt lắm. Ngày xưa mẹ hay mua Vạn Thọ về chưng bàn thờ. Trong không gian mờ mịt hương khói âm u của chiếc bàn thờ, lẫn khuất những tấm hình trắng đen cũ kỹ của ông sơ bà cố. Hoa Vạn thọ hiện diện như một nét lưu cữu, một níu kéo buồn bã giữa quá khứ và hiện tại nên ký ức về Vạn Thọ trong tôi vẫn luôn là một điều kỳ bí.

Được một điều hoa Vạn thọ sống dai hơn các loại hoa cúc xinh đẹp khác. Tôi vẫn thường dõi mắt thăm dò xem bao lâu cúc sẽ tàn nhưng chẳng bao giờ tôi nhìn thấy chúng héo uá cả. Đến khi tôi quên bẵng đi thì lại thấy mẹ về chợ với bó hoa tươi mới còn nguyên cả rễ nằm trong giỏ nên lúc nào ký ức về cúc Vạn Thọ cũng tươi roi rói trong tâm tưởng. Có lẽ đó là một loại hoa duy nhất tôi chưa hề chạm tay vào hay bỏ thời gian nhìn ngắm dù đã được trông thấy rất nhiều lần. Cố gắng lắm cũng chỉ có thể tả với bạn rẳng, bông tròn màu vàng đậm, cánh hoa đan dày. Hời hợt đến độ cái nhành lá của nó tôi cũng khống nhớ được hình dạng ra sao chỉ nhớ mùi cây hăng hắc mỗi khi mẹ cắt rễ chưng bông. Bây giờ có ai chơi ác bắt làm bài văn tả cúc Vạn Thọ chắng trớt quớt quá!

Nhưng hình như không phải thế. Tôi đã được một lần nhìn thấy những vạt cúc Vạn Thọ nở hoa trong vườn nhà người trong một chuyến đi về miền quê vào ngày tết. Khi xe đi trên đường tôi thấy thấp thoáng từng cụm hoa vàng khắp nơi. Tôi đã ngạc nhiên sao chỉ là hoa Vạn Thọ nhiều đến thế. Sau này tôi mới biết ở miền quê người ta thường trồng Vạn Thọ để đón tết. Đây là một loại hoa dễ trồng không kén công chăm bón. Gieo hạt từ cuối tháng Chín Âm lịch đến rằm tháng Chạp là hoa hé nụ. Sẵn bông chưng tết đón xuân lại được hưởng một mùi thơm trong lành từ hoa lá hỏi sao người ta không tha thiết?

Tỉnh lỵ vào mùa tết không có không khí chộn rộn ồn ào như Sài Gòn. Đến cả cái vui cũng đằm đằm nhẹ nhẹ, rất hiền. Chỉ bước lên một chuyến phà đưa qua con sông lớn tôi đã có cái cảm nhận rất rõ về sự trôi của thời gian. Điều mà có lẽ những thị dân như tôi đã không nhận ra được bởi vòng xoáy của đời sống tất bật. Trong khoảng không nắng và gió đầy đủ cho những hàng cây xanh bồng bềnh củng mây trời tôi dừng lại bên một vạt cúc Vạn Thọ hiện diện hồn hậu trước sân một ngôi nhà cổ. Vạt cúc tròn đều nở hoa vàng sẫm cả một mảnh sân. Lẫn trong nắng xuân dìu dịu. Lẫn trong mái ngói nâu trầm. Lẫn trong nỗi niềm bâng khuâng của một người sắp rời xa quê hương mà không biết được ngày trở lại. Hương hoa Vạn thọ lan toả trong không gian vương vất mùi thơm pháo tết. Chỉ là một giây phút tình cờ nhưng hương sắc Vạn Thọ đi theo tôi mãi dù đã rời xa…

Nguyên Tú My

Tấm hình này làm tôi xao xuyến biết bao. Người mẹ, đứa trẻ và hoa… Có gì đẹp hơn nữa. 

cuc van tho

Read Full Post »