Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘Ký ức vụn’ Category

hoa dao

Nôn nao chờ tết từ đêm rằm tháng Chạp, mở cửa là nhìn thấy ánh trăng tròn vằng vặc trên bầu trời cao. Thế mà hôm nay mới mùng Ba đã cảm thấy tết phai đi nhiều.

 

Những năm tháng thơ ấu tôi luôn xôn xao chờ tết vì sự quyến rũ của những bao lì xì đỏ chói và muôn vàn sắc màu hoa tết. Ngày tết tôi thường đi dạo quanh trong xóm để ngắm hoa tết trong sân nhà người. Hoa tết ngày ấy khá đơn giản khó tìm ra được những chậu hoa cầu kỳ to đẹp, bề thế như hoa tết bây giờ. Sài gòn vẫn còn nếp sống giản dị chưa đỏi hỏi sự mới lạ cầu kỳ nên hoa cỏ cũng chỉ quanh quẩn là cúc, mồng gà, thược dược, sao nhái… Nhà nào có sân có vườn ươm được cội mai vàng nở hoa đúng ngày tết thì cả xóm tấm tắc ghé xem. Nhà tôi có cội mai rất to, hoa đẹp nở chi chít đầy cành nhưng không vao giờ ba tôi cho cắt nhánh đem chưng bình cả.

 

Hoa tết chưng nhà thường là cúc vàng được cắm cầu kỳ với lá thủy trúc chưng trong chậu thủy tinh trong suốt màu hổ phách. Tôi thích lối cắm hoa kiểu Nhật, thanh mảnh và nghệ thuật chứ không phải như kiểu của anh nhà giàu lắm tiền sẵn bạc cứ ôm một bó to đùng nhét cho đầy bình rồi bào là đẹp. Có lẽ đó là tâm lý bị ám ảnh bởi một thời thiếu thốn nên thấy gì thừa mứa hoang phí lại không chịu được. Mà đúng vậy, một thời Sài Gòn chênh chao bởi thời cuộc, hoa lá là những thứ quá xa xỉ so với khoai độn, rau muống nên những người con gái Sài Gòn sống giữa hai thời cuộc như thế hệ của chị tôi vẫn tự tìm cách giữ riêng cho mình một nề nếp, phong cách của những người trí thức Sài Gòn lạc thời, lạc vận.

 

Các cô gái Sài Gòn yêu gì hơn hoa trong ngày tết. Thế nên hoa tươi không có thì các cô làm hoa giả thay thế vậy. Tôi nhớ bụi Lavender tím ngắt chưng ở góc phòng đã làm nhiều người trầm trồ vì đẹp như thật. Vạt hoa cánh bướm đủ màu rũ cánh trên chiếc tủ kiếng có hai con búp bê biết đi cao bằng tôi mà anh cả đã kỳ công vác từ Mỹ về cho em gái. Giàn hoa bìm bìm tím thả rơi những cánh lá mỏng mảnh bám trên tường… Vào những ngày nắng, những đêm trăng tôi nằm trên ghế salon nhìn qua khung cửa kính rộng ngắm ánh sáng chập chờn qua kẽ lá làm thành những đốm sáng lung lình huyền diệu vờn lên tường. Đôi khi tôi ngủ thiếp đi trong cảm giác thanh thản nhẹ nhàng giữa thế gìới hoa cỏ nhỏ bé của gian phòng khách ngày xưa ấy.

 

Bây giờ nhắc lại không biết chị tôi có còn nhớ đến những bụi hoa ngày cũ ấy không nhưng tôi biết chắc chắn không thể nào chị quên được cành hoa anh đào rất to của một người đã cất công tự lái xe từ Đà Lạt đem về tặng chị trước ngày ba mươi tết. Sống ở Sài Gòn chỉ nhìn thấy hoa mai là chính nên cành đào Đà Lạt chi chít đầy những nụ hoa hồng thắm với lớp lá xanh non mềm mại như đem cả hương sắc của một trời phố núi về thành đã mê hoặc tôi ngay từ phút đầu tiên. Và dĩ nhiên chủ nhân của nó cũng dễ dàng chiếm được cảm tình của tôi bằng một gói kẹo thật to đi kèm sau đó!

 

Cành hoa đào ấy vẫn ở lại trong góc phòng từ mùa tết năm ấy. Tôi lớn lên lại thay chị làm những cánh hoa đào giả gắn lên cây mỗi lần tết đến. Khách đến nhà tôi thường hay đùa, cành đào nhà tôi nở hoa suốt năm. Riêng tôi mỗi khi nhìn đến cành đào tôi như bắt gặp đâu đó đôi má ửng hồng như con gái Đà Lạt của chị trên những cánh hoa đào của một mùa xuân năm nào. Những cánh hoa e ấp thơ ngây và dịu dàng quá đỗi.

 

Một mùa xuân nữa đang đi qua các cô gái Sài Gòn có còn nhớ gì về một thời cỏ hoa ngày ấy hay không?

 

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Tết xưa

tết

Đấy là khi mẹ xếp bộ mũ áo vàng mã lên bàn thờ rồi cẩn thận thả con cá chép sống vào chiếc chậu nhỏ để tiễn ông Công, ông Táo về trời thì từ đó đã thấy hơi hướm Tết đang về rất gần rồi đó.

 Những ngày này rảo bước quanh xóm nhìn bếp nhà ai cũng bận rộn chuẩn bị các món ngon ngày tết. Nhà nghèo mấy cũng phải có được đòn bánh tét, gói mứt dừa, nồi thịt kho, dưa hành dưa món để đón tết. Hàng xóm cạnh nhà đông con gái, các cô rất khéo tay nên ngày tết là dịp để trổ tài bếp núc, mỗi khi biết ở đâu có hàng tết ngon và rẻ lại tíu tít gọi qua nhà tôi rủ đi mua sắm rồi về nhà lại tất bật vào bếp nấu nấu nướng nướng y như bị… Tết đầy!

 Mái bếp nhà tôi rất rộng tiện lợi cho việc phơi nắng rau củ. Hàng xóm thường đem qua gửi nhờ khay mứt vừa sên đường xong hay nong củ kiệu, bó dưa hành. Tôi nhớ ngày xưa mỗi khi muối dưa cải mẹ tôi luôn đem phơi nắng cho dưa muối được giòn. Ở xứ tôi mùa tết cũng là mùa đông nên chẳng bao giờ tôi phơi dưa cả. Thế mà hũ dưa tôi muối chỉ cần ba ngày là nhai giòn rụm và chua sái quai hàm!

 Ẩm thực dân ta tinh tế lắm. Các món dưa cải, kiệu muối chua, dưa món ăn kèm với bánh chưng, thịt kho béo ngậy sẽ làm tăng rất nhiều hương vị của món ăn ngày tết.

 Nhớ thời ông tôi còn sống, sau 23 Tết mẹ tôi đã lo sửa soạn gạo nếp, đậu xanh chất đầy kệ để gói bánh chưng. Trong nhà tôi việc gói bánh luôn do đàn ông đảm nhận, sau này tôi mới biết gói bánh cần phải cứng tay buộc lạt bánh mới vuông chắc. Phụ nữ tay chân ẻo lả nên chỉ chạy vòng ngoài đãi đậu, lau lá… Riêng việc chẻ lạt phải chờ đến ông tôi mới xong việc. Bây giờ trong đầu tôi vẫn rõ như in hình ảnh ông nội râu tóc bạc phơ ngồi trên tấm ván trong nhà bếp tỉ mỉ chẻ từng cọng lạt mỏng tanh trắng muốt xếp đầy quanh người. Thỉnh thoảng ông ngừng tay châm điếu, hít sâu một hơi thuốc lào rồi nhả ra những vụm khói tròn để cho tôi lấy tay đập vỡ.

 Khi ông mất nhà tôi ngưng gói bánh chưng ngày tết dể đến vài năm. Tuổi tác lớn dần tôi mới nghiệm ra rằng đời sống người già thì quá mong manh nhưng lại chính là mối dây bền chặt trong quan hệ gia đình. Tôi không còn trong tuổi bé bỏng vô tư suốt ngày bám áo ông ăn dụ mứt kẹo nên tôi hiểu ba tôi, bác tôi, chú tôi đã chao đảo đau đớn như thế nào sau ngày ông mất. Dù không muốn nghĩ đến nhưng trong lòng tôi vẫn luôn có một nỗi lo sợ ngấm ngầm trước những mất mát sẽ xảy ra trong gia đình. Khi ấy biết đổi bao nhiêu thương nhớ cho vừa những nguôi ngoai để mà sống tiếp?

 Nhắc lại chuyện cũ đôi khi ngỡ như mới đâu đây vẫn còn là con bé con đêm ba mươi tết ngồi chong mắt chống cơn buồn ngủ chờ chị may xong chiếc áo dài tơ hồng đầu tiên trong đời. Nôn nao chờ sáng mồng Một mặc chiếc áo mới còn thơm mùi vải cùng cô bạn hàng xóm cũng xúng xính trong chiếc áo gấm xanh dắt tay nhau đi… vòng vòng quanh xóm! Mỏi chán chê hai đứa rủ nhau leo lên cái chòi canh bỏ hoang, bắc chước người lớn ngồi khem khép tà áo dài rồi… gân cổ “gào” lên từ bản nhạc xuân này đến bản nhạc xuân kia.

 Giữa khoảng nắng gió lùa nhau ở ven đường hai đứa trẻ ăm ắp niềm vui hồn nhiên rất đỗi thiên thần về một tà áo mới, về một mùa xuân duyên dáng yên bình.

 Xin cho em một chiếc áo dài

Cho em đi mùa xuân tới rồi…

 Sau này nghe lại Tuổi mộng mơ, Tuổi ngọc… mà lòng thầm phục ông nhạc sĩ Phạm Duy quả là tài. Nói chuyện bạn bảo, có gì đâu khó thì từ cô con gái rượu Thái Hiền đấy thôi. Tôi lại không nghĩ đơn giản vậy. Phải là người sâu sắc tinh tế lắm mới nhận ra được những mơ ước thầm kín của các cô bé mới lớn chính xác đến vậy để viết nên dòng nhạc Nữ ca dành cho tuổi mới lớn thật tuyệt vời.

 Dù biết cái thưở xôn xao thơ ngây ấy không còn nữa nhưng cái tết của ký ức vẫn cứ đến khi nhìn lên quyển lịch Tây mà nhẩm đếm lùi dần từng ngày Ta đến khi bật ra một tiếng Tết quen thuộc và cũng rất xa xôi này. Âm vang ấy có gì mà níu kéo đến vậy? Điều đó có gọi là cội rễ của riêng mình hay không? Mà thôi đừng tự vấn mình nữa vì Tết đang đến rất gần rồi đó. Cầu mong một năm mới an lành đến với mọi nhà.

Chúc mừng năm mới. 

 

Nguyên Tú My

Cánh thiệp đầu xuân

Nhạc sĩ: Minh Kỳ-Lê Dinh .

Ca sĩ: Như Quỳnh

Read Full Post »

pham duy

Dạo đó mỗi độ đêm về giấc ngủ của tôi luôn chìm sâu trong tiếng nhạc mênh mang ở đâu đó quanh tôi.

Từ chiếc radio Thái Thanh luôn mở đầu cho một đêm Sài Gòn bằng câu hát “Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời…” để cho những Hà Nội, Huế, Cần Thơ… mà không phải là Sài Gòn trở thành một nỗi nhớ nhà, nhớ quê đến quay quắt. Đứa trẻ con là tôi, sinh ra ở Sài Gòn nên vẫn nhận Sài Gòn là đất quê của mình. Nỗi thương nhớ về miền đất xa xôi ở mãi phương Bắc tôi chỉ biết được qua những lời kể pha đầy nỗi ngậm ngùi của người lớn.

Bạn thân mến, đừng trách tôi khi cứ kéo mình đi giật lùi về cái quá khứ của đứa bé con bẩy, tám tuổi ngày ấy. Một cái quá khứ rất xa rồi sau đó lại dẫn dắt đến ngay cái cột mốc chia lìa của đất nước mà mỗi chúng ta khi nhớ đến lại rất đau lòng.

Thế nên tôi cũng chẳng biết kể gì với bạn trong lúc đêm về như đêm nay ngồi nghe đi nghe lại một bài hát ưa thích. Từ lâu tôi đã thích bài hát này bời giai điệu chậm rãi, thong thả như một tiếng thì thầm về những gì dang dở đã rời xa. Và nếu được nghe trong đêm qua tiếng hát Lệ Thu, thêm một chút trăng bồng bềnh trên cao có lẽ chúng ta khó tránh khỏi cảm xúc chênh vênh bởi nỗi chia lìa.

Nghìn trùng xa cách… người đã đi rồi…

Căn gác nhỏ. Ánh trăng lung linh ngoài cửa sổ. Ấu thơ tôi tỉnh giấc giữa đêm khuya trong tiếng nhạc bồng bềnh từ chiếc máy cassette của một người lớn nào đó trong nhà cũng đang tìm cách ru giấc ngủ muộn. Cuốn băng nhạc Phạm Duy này tôi đã được nghe đi nghe lại phát mòn đến thuộc từng câu, từng chữ của tất cả các bài hát ấy. Tôi bé con con đã từng làm người lớn tròn mắt vì có thể nói vanh vách tên bài hát của nhạc sĩ nào. Và tôi luôn là kẻ thắng cuộc trong trò chơi nhận giọng hát của các ca sĩ Sài Gòn thời ấy.

Thật ra không khó để nhận ra một giọng hát của các ca sĩ Sài Gòn. Mỗi người như một loài hoa mang hương sắc riêng biệt của chính mình. Họ không có cái lơ lớ pha trộn đầy vẻ nhốn nháo như các ca sĩ thời nay. Từ một Thái Thanh âm sắc cao vút đến một Khánh Ly u ẩn trầm uất. Từ một Anh Ngọc sang trọng nồng ấm đến một Chế Linh buồn bã yếu đuối… Thế hệ của những người ca sĩ Sài Gòn ngày ấy đã làm nhẹ đi bao nỗi buồn thương của một thời loạn lạc.

Thế nên bài hát bạn vừa gửi cùng tin báo về sự ra đi của người nhạc sĩ lão thành đã gây cho tôi một nỗi tiếc nuối khó nói thành lời bởi những mâu thuẫn của thời cuộc. Trong lúc này tôi chỉ muốn đơn thuần là đứa bé con của Sài Gòn ngày nào để lắng mình trong một khoảng lặng thuần túy những giai điệu âm nhạc mượt mà của một người nhạc sĩ tài hoa. Là một áo trắng học trò “Ngày xưa Hoàng thị”. Là tha thiết yêu đương cùng “Phượng yêu”. Là tình yêu quê hương đất nước của “Tình ca”… còn nhiều nhiều nữa để cuối cùng là “Nghìn trùng xa cách”.

Nghìn trùng xa cách… người cuối chân trời…

Còn gì đâu nữa mà khóc với cười.

Ở nơi đây đang lặng lẽ mưa rơi, bạn ạ.

 

Nguyên Tú My

 

Nghìn trùng xa cách
 
Nhạc sĩ: Phạm Duy – Ca sĩ: Lệ Thu

 

http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=NBSKP6KBnV

Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà khóc với cười
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thơ
Rồi sẽ tan đi mịt mù
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho ngườị..
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời khóc, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho ngườị..
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho ngườị

Read Full Post »

banh chung

Những ngày gần tết lại thèm bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành… toàn những thứ người ăn kiêng chỉ nhìn thôi đã lắc đầu quầy quậy. Nói chi người lớn đến tuổi phải kiêng kem các loại mỡ muối, gạo đường. Nhìn bọn trẻ con mới tí tuổi đầu đã rón rén gẩy từng ra từng lớp mỡ, lớp bì lại vừa nhớ, vừa thương cho cái tuổi trẻ thiếu thốn của mình và cả cho sự thừa thãi đầy đủ của chúng nữa.

Sống lại khoảnh khắc mấy mươi năm về trước. Từ đầu tháng Chạp đã thấy giỏ đi chợ của mẹ về thường có thêm các gói giấy to miến, nếp, đậu xanh, bánh tráng… Các loại thức ăn khô này được mẹ đóng gói cẩn thận rồi treo lên cao tránh ẩm hay cất trong chạn bếp phòng lũ chuột háu đói.

À, nhắc đến cái chạn. Loại tủ này bây giờ gần như tuyệt tích hẳn trong các gian bếp thành phố ở xứ ta. Có lẽ so với tất cả các loại tủ trong nhà, cái chạn là chiếc tủ đầu tiên để tôi tò mò khám phá nên đến giờ vẫn nhớ rõ như in ở trong đầu màu sắc cũng như hình dáng của nó.

Căn bếp nhà tôi rất rộng. Sát vách với nhà trên được ngăn thành buồng nhỏ cho bác giúp việc. Cái chạn ngay cạnh đấy bằng gỗ sơn màu xanh lá cây có những mắt lưới nhỏ li ti. Bác giúp việc gốc người miền biển chỉ ăn cá không ăn thịt. Nồi cá kho của bác lúc nào cũng nằm chễm chệ ngay tầm mắt mỗi khi tôi tò mò dí mũi nhìn vào chạn. Ngày ấy tôi bé lắm nếu muốn mở cánh cửa phải nhón chân lên vặn cái khoá bằng gỗ chắn ngang. Mở ra được rồi đủ thứ mùi xộc ngay vào mũi. Mùi dưa chua, mùi nước mắm, dầu mỡ, tương chao, dấm mẻ… tất cả những thứ ấy được đặt ngay ngăn giáp cuối nên đứa lùn như tôi chỉ thấy được toàn những hũ vại, chai lọ lủng củng. Ngăn giữa thường mẹ cất thức ăn đã nấu chín còn trên cao dành cho các món cao cấp hơn như đường, sữa, bột ngọt…

Chỉ có thế thôi nhưng cái chạn như một thế giới mới mà tôi là Kha Luân Bố lạc vào. Đôi khi đang chui đầu lục lọi các loại chai lọ kỳ bí kia thì bị bác nắm đầu lôi ra mắng bằng cái giọng miền Trung nằng nặng: “Đừng phé!”

Sau này chúng tôi lớn dần, bác ấy không còn làm nữa. Cái chạn được dời sang chắn ngang cái cửa sổ song sắt từ nhà trên nhìn xuống bếp. Đúng là vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm, một mình mẹ tôi đâu còn sức để canh lũ con phá như quỷ sứ ấy. Chờ khi mẹ đi chợ, đó là lúc chúng tôi tung hoành trong gian bếp. Ngăn cuối cùng của cái chạn to nhất, sâu nhất và đặc biệt còn có cánh cửa riêng là nơi ẩn nấp tuyệt vời của trò chơi trốn tìm. Được vài lần lũ con nít trong nhà biết mánh hết nên chỉ lừa được vài ma mới bên ngoài. Nhờ thế cái chạn cũng thoát được cảnh đạp đổ chai nước mắm hay hũ đường bể tung toé.

Sau tuổi mười hai, hết thời làm con nít nghịch phá tôi phải tập làm quen với gian bếp, cái chạn theo cách của một người lớn là thỉnh thoảng phải lôi hết các thứ chai lọ ra lau chùi tủ. Đến thời ấy nhà nghèo, cái chạn cũng nghèo theo hiếm hoi lắm mới thấy thức ăn thừa còn sót lại ở ngăn giữa. Chỉ trừ những ngày mấp mé tháng Giêng ta, cái chạn lại đầy ắp các món ăn tết của mẹ. Củ cải ngâm nước mắm dấm đường ăn với bánh chưng. Củ kiệu trắng nõn đưa cay cùng gìò thủ. Dưa hành muối ăn kèm thịt kho trứng. Món nào thức nấy, đúng mùi đúng vị cứ như nếu thiếu một thứ thì không phải là Tết nữa.

Trời miền Nam vào mùa tết nắng vừa đủ để làm khô các mâm rau củ muối. Đi ngang qua sân nhà nào cũng thấy vài ba mâm không mứt thì kiệu, thì dưa… Nhiều nhà còn có sáng kiến đem các khay lên nóc nhà phơi nắng vừa sạch vừa đỡ lo gà bới, chó khèo, con nít vấp đổ. Chỉ có giống mèo hay đi rong tính lại tò mò thèm ăn vụng gặp gì cũng ghé qua hít ngửi. Cũng may chỉ toàn rau củ mùi hăng hắc nồng nên chúng lại cắp đuôi đủng đỉnh bỏ đi.

Chị lớn trong nhà tôi rất đảm đang và khéo tay làm bếp. Từ giữa tháng Chạp chị đã bày biện ra đủ loại bánh mứt để dành cho ngày Tết. Mứt tầm ruột, mứt dừa, mứt khoai, bánh quế… qua tay chị là thơm ngon đẹp mắt. Tôi sợ nhất là món mứt quất vì sự tỉ mẩn của nó. Cứ như bà mẹ chồng khó tính nào bầy ra món này để thử tài con dâu vậy.

 

mut quatNhiêu khê đã bắt đầu từ khâu đi mua quất rồi. Phải chọn lựa từng trái một to đều nhau, tròn tươi nhưng không được chín quá. Bởi thế người đi mua quất làm mứt thường phải chịu giá cao hơn đôi chút mới chọn đuợc một rổ quất đẹp ưng ý. Công đoạn gọt vỏ thật lắm công phu rất cần đến bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Này nhé, một tay nương nhẹ quả quất, tay kia cầm thanh tre đầu quấn lưỡi dao lam thật bén gượng nhẹ lớp vỏ mỏng bên ngoài mà không được chạm vào ruột trái quất. Rồi chần nước nóng. Rồi lại tỉ mẩn vắt nước, tách hột cho khéo mà không làm bể quả quất. Rồi ngâm nước vôi trong. Đến khâu sên đường lửa nhẹ liu riu, nóng nảy vội vàng bao nhiêu công sức sẽ hỏng cả. Ôi con gái mười bảy bẻ gãy sừng trâu làm xong khay mứt đứng lên cứ đấm vào lưng nhau bồm bộp như bà lão tám mươi. Bởi thế ngày tết đến nhà ai nhìn những quả mứt quất vàng rượm trong khay khiến một đứa háu ăn như tôi dù thèm lắm cái vị chua chua, ngọt ngọt ấy cũng không dám đưa tay bốc. Nghĩ đến cái công của người nội trợ đảm đang chịu thương chịu khó đành thở dài, thôi để chưng cho đẹp!

 

Tết bây giờ đầy đủ thoải mái hơn nhiều, đi chợ Tết choáng mắt vì hàng hoá ê hề đủ loại. Ngay cả nơi tôi ở gia đình người Việt chắc chỉ đếm đủ đầu bàn tay nhưng nếu chịu khó lái xe đi xa khoảng hai mươi cây số sẽ tìm được một tiệm tạp hoá Việt Nam có khá đủ các loại thực phẩm ngày Tết. Rất tiện cho người nội trợ bận rộn có ít thời gian nhưng sao lòng vẫn cứ thương thương nhớ nhớ về một thời tất tả đón Tết xưa kia. Cực mà vui, có phải không?

 

Ừ thôi, đợi đến gần 23 Tết sẽ đi rước về cặp bánh chưng, hũ củ kiệu để vừa cúng ông Táo vừa lai rai chờ Tết ta đến vậy. Tháng Giêng là tháng ăn chơi mà. Ngày mai mình sẽ bảo với Xếp như thế. Chịu không thì chớ!

 

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Đến muộn

Capture

Tranh: Nguyễn Quang Huân

Gió thốc lên khiến cho những chiếc lá yếu ớt còn bám trên cây rụng xuống. Không phải là một cái chết kiêu hãnh đồng loạt như tôi đã mường tưởng. Những chiếc lá cuối mùa còn lại cố bám lấy dòng sinh khí từ cành cây khô kia cũng không thể cưỡng nổi luật đào thải khắc nghiệt của tạo hoá. Gió mùa này se sắt lắm người bước chân ra đường phải lo khăn áo phủ dầy thì làm sao chiếc lá vàng ở trên cao kia có thể chống chỏi qua đến mùa đông. Từng chiếc lá rơi rơi buồn bã…

Cây cỏ ráo hoảnh đi vẻ mượt mà của tháng trước sau một trận bão lớn đi qua thành phố. Chỉ còn lại những đoá hoa tím vàng nhỏ xíu cánh lá mỏng mảnh mọc lan trên mặt đất bình thản chống trả với thiên nhiên. Mặc kệ mưa sa bão táp, hoa lá chao nghiêng vẫn đẹp đến lạ kỳ.

Cuộc đời không phải là tàn phá mà phải là gây dựng. Những cánh hoa mỏng mảnh đã dậy cho tôi điều ấy dù đã rất nhiều lần chỉ muốn buông tay phó mặc cho vận đời may rủì. Thế nên dù đã ở một bên khoá trái của cánh cửa ký ức nhưng lòng vẫn thấy bơ vơ, hoang mang khi nghe những giai điệu của một bản nhạc về cuộc đời, tình yêu, tình bạn.

Có một nơi chốn tôi đã sống qua dù chỉ một năm ngắn ngủi trong thời niên thiếu. Rất nhiều những hồi ức từ nơi chốn ấy bây giờ nhớ lại vẫn đủ để khóc cười. Một tập thể nhỏ xíu ngót hơn ba mươi người. Ở vào thưở hai chữ tiết kiệm, phấn đấu được dùng để che lấp đi cái kham khổ, thiếu thốn của xã hội thì một lớp học trong thành phố với con số ít ỏi ấy quả là một xa xỉ hiếm hoi. Nhưng nhờ thế mà tôi đã có được sự bình yên và những kỷ niệm khó quên trong một năm cuối của tuổi học trò.

Nằm ngay trước cổng con đường đi vào cư xá. Ngôi trường mới xây vẫn còn mang nét bình dị của lối kiến trúc đơn giản thường thấy. Cổng trường rộng, bờ rào bao quanh và hai bên là những lớp học chỉ vỏn vẹn ba tầng lầu quét vôi vàng ệch. Cái lớp vôi vàng ấy rất dễ dính vào người mỗi khi lơ đãng tựa người vào. Thành lan can ngoài cửa lớp là tường gạch xen kẽ với những chấn song be bé vừa đủ đế cho đứa học trò nghịch ngợm đưa chân vào ngo ngoe. Đôi khi sút cả dép rơi xuống dưới sân trường lại phải hò nhau, một đứa đứng canh một đứa hì hụi chạy xuống sân đem nó về với khổ chủ.

Chỉ là chiếc dép có quý giá gì đâu mà lạ. Chỉ vì sợ bọn con trai cuống chân, gặp gì cũng đá mà chiếc dép bị mất oan tội nghiệp. Thưở ấy tôi có bạn. Những người bạn ngây thơ thương yêu nhau bằng tình yêu trong sáng nên đôi dép của tôi không bao giờ lẻ bạn. Chẳng biết vì thương đôi dép thưở nghèo khó hay vì bạn bè cũng nghèo như nhau nên chẳng ai nỡ làm cho đôi dép bị lẻ đôi.

Đấy là những ngày xưa âm thầm thương khó bạn bè chia nhau từng miếng ổi, viên me ngào đường dấm dúi chuyền tay dưới bàn học. Bây giờ biết bao đủ đầy mà không sao tìm ra được cái tình ân cần thương mến như thế. Chao ơi là thương nhớ.

Nhắc đến cái bàn học của tôi, dãy bàn đầu tiên, chỗ ngồi cũng đầu tiên là một chỗ ngồi bất tiện nhất của lũ học trò nhưng lại được ưu ái dành cho một “ma mới” là tôi. Ngay tầm mắt của thầy thì lấy đâu mà quậy phá, ngay cả cái trò rất ư mạo hiểm là quay cóp thì cũng quên đi. Cũng cùng một dãy bàn như thế, thỉnh thoảng trong giờ thi khi liếc nhìn qua phía bọn con trai tôi không nén khỏi chút thầm ganh tỵ. Ôi những khuôn mặt khoác áo “thầy tu” mà trong bụng lại chứa một bầu… tài liệu! Chẳng hiểu thầy cô biết không, hay có biết cũng giả lơ cho bọn trẻ. Tôi thương nhất thầy Cảo dạy môn Sử. Thầy hay cười, thường xuề xòa thông cảm cho sự vất vả của đám học trò cuối cấp khi chúng tôi chạy theo thầy xin xỏ đề thi. Đến giờ tôi vẫn còn nhớ như in miệng cười thật hiền, giọng nói chậm rãi và khuôn mặt luôn cho tôi một cảm giác bình yên khi nhớ đến. Có lẽ cả quãng đời học trò chưa có một thầy giáo nào để lại cho tôi ấn tượng nhẹ nhàng hiền hoà như thế. Và nếu Bụt có thật trong các câu chuyện cổ tích thì thầy cũng đã là một ông Bụt cho quãng đời học sinh của tôi. Còn tôi chỉ mãi là một cô Tấm suốt đời sàng sẩy những hạt thóc ký ức rơi vãi nên luôn trễ nãi trước những cuộc hẹn hò.

Ngược lại với vẻ chậm rãi thong dong của thầy Cảo là thầy Thương dạy Toán và cũng là thầy Chủ Nhiệm của lớp tôi. Thầy làm gì cũng nhanh, đi đứng như có phép đằng vân. Vừa đứng trên bục giảng, thoắt đã thấy thầy ở cuối lớp rồi. Điểm đặc biệt của thầy khi gọi tên bọn con trai hay bắt đầu bằng chữ “ông”.Ông A, ông T, ông Đ, ông Q … thế là bọn con gái lớp tôi cũng nương theo thầy cho cả lũ con trai mười sáu, mười bảy lên chức “ông” hết! Gọi riết thành thói quen chẳng ai muốn sửa. Đến bây giờ ai cũng chớm chớm hai thứ tóc trên đầu nhìn lại nhau mới thấy mình cũng đang sắp thành ông, thành bà hết cả rồi. Thời gian trôi nhanh có từ khước ai đâu.

Kể về thầy Thương có nhiều điều rất thú vị, riêng điều này thì tôi nhớ kỹ. Trong bài thi, thầy thường rộng rãi hơn khi cho điểm bọn con gái. Chả là lớp tôi học ban Toán, con gái trong lớp đếm lèo tèo trên đầu ngón tay nên đám con trai có phần lấn lướt. Tôi thương lắm những điểm cộng thêm rất rộng lòng của thầy. Riêng tôi, một đứa học trò đã từng đem đến cho thầy sự phiền nhiễu mà chưa bao giờ nhận lại một lời khiển trách từ thầy. Hình như thầy đã hiểu tôi hơn tất cả những người khác, hơn cả chính tôi hiểu về tôi. Cái ranh giới rất gần giữa tự ái và lòng tự trọng đó đã làm khổ tôi nhiều lần trong cuộc đời. Mỗi lần nghĩ đến điều này tôi chỉ muốn khóc, chỉ muốn được bé dại vô tư sống như ngày nào, để đừng phải tự quay quắt với những câu hỏi “tại sao?”.

Tôi đang sống như một kẻ đứng bên lề muộn màng trước những cuộc vui mà lòng vẫn không nguôi thương nhớ nên bài hát của một người bạn học năm xưa viết nên với bao câu hỏi mãi day dứt trong tôi. Chỉ còn một tiếng không vô vọng.

Sao không đến với nhau sớm hơn một chút

Cho ta nói với nhau ước mơ còn lại

Sao không giữ lấy nhau lâu hơn mọi lúc

Để lòng ta bớt cô đơn trên đường về.

Chiều xuống, lời hát khiến lòng người nghiêng đi một nỗi cô đơn ngậm ngùi…

Nguyên Tú My

Đến Muộn

Nhạc sĩ: Nguyễn Đình Trung

Read Full Post »

cây gòn - NguyenDucDung

Photo: Nguyễn Đức Dũng

Đôi khi tôi thấy mình có nhiều cái… hổng giống ai! Như ông anh tôi vẫn thường rủa: “You’re rare!” Biết sao được. Cha mẹ sinh con, trời sinh tánh. Cái bản chất ngược ngạo, ngang ngang này đúng ra tôi phải là đàn ông dọc ngang thiên hạ cho thỏa chí tang bồng hồ hải mới phải.

Rủi, ông trời nắn lộn bắt tôi làm con gái. Thuở nhỏ bị cha mẹ kềm kẹp uốn nắn, lớn lên lại bị chồng con buộc chân nên bây giờ chỉ làm được mỗi một chuyện là… viết blog!

Đa số những bài viết của tôi được viết trong giờ làm việc. Chuyện này tôi kể bạn nghe nhưng giấu biệt ông xếp của tôi vì lâu lâu ổng thường lượn ngang qua phòng như chuồn chuồn voi rè rè ngó ngang ngó dọc. Đôi khi thấy tôi cắm cúi ghi chép (viết tạp bút) hay thờ thẫn (làm thơ) khiến ổng cảm động lắm, thỉnh thoảng xếp còn bưng vô phòng cho ly café hay cái bánh ngọt để tỏ lòng thương cảm cho con nhỏ Việt Nam nhỏ con, ốm yếu mà chăm chỉ quá chừng. Ổng làm sao biết được thân tôi ở nơi đây mà hồn cứ vơ vất ở nơi đâu đó xa tít tù mù.

Nhập đề lan man quá, suýt nữa tôi quên chuyện mình muốn nói. Thí dụ như cái ngược ngạo lúc này là đang giữa mùa đông lạnh tê tái và Tết mình cũng sắp cận kề mà sáng nay tôi bỗng nhớ cây bông gòn da diết.

Vậy đó, bạn thấy có ngược đời không cơ chứ? Mùa Tết là mùa có cả trăm hoa ngàn sắc để cho người ta nhớ. Mai, Lan, Cúc, Đào… Bước ra ngõ là thấy hoa, hết chuyện chơi sao lại đi nhớ cây bông gòn. Một thứ cây nhà quê, tầm thường đến độ có cái tên cũng chẳng ai thèm viết hoa cho nữa.

Quê vậy, mà tôi nhớ lắm đó, để tôi kể cho bạn nghe. Hồi xưa gần nhà bác tôi có một cây gòn mọc trơ trụi bên cạnh bờ mương. Thỉnh thoảng đi ngang qua tôi vẫn ngước mắt nhìn lên tàn cây cao ốm nhách tự hỏi, đó là cây gì? Đến một ngày tôi nhìn thấy trên cành khô queo kia như có ai tinh nghịch đem treo đầy những trái lủng lẳng trên cành cao. Lúc đó tôi vẫn thầm ước nếu mỗi trái có một màu sắc khác nhau thì cây gòn xấu xí kia sẽ biến thành một vật trang trí vô giá.

Con nít mà, uớc vậy chứ sao ngược lại được với thiên nhiên. Trái gòn khi non chỉ có một mầu xanh rồi đổi dần qua màu vàng nâu. Đến cuối tháng Ba trước khi mùa mưa tới trái gòn khô cứng lại có màu nâu sậm đó là lúc trái gòn đã chín sẽ nứt lớp vỏ ra để lộ lớp bông trắng phau bên trong. Đến lúc này bọn trẻ dùng sào dài móc những trái gòn khô xuống đập ra lấy bông chơi. Mùa trái gòn nứt vỏ gió đưa mớ bông trắng nhẹ tênh bay đầy trời, chùm bông gòn còn bám lại ở trên cây trông như đám mây trắng bay qua còn vướng lại trên đầu các cành cây.

Có lần đi ngang qua, thấy lũ trẻ xúm xít dưới gốc cây gòn tôi tò mò đứng xem. Trái gòn thì nhỏ nhưng mớ bông bên trong khi lấy ra nở bung ra to bằng một quà banh có lẫn những hột tròn màu đen bên trong. Sợi bông gòn ngắn và nhỏ sợi nên khi bết trong tay chỉ còn lại một dúm nhỏ. Thì ra cái gối êm ấm tôi vẫn thường nằm bắt đầu từ đây. Tụi nhỏ sau khi đập hết mớ gòn cũng khá hào phóng cho tôi một ôm bông gòn thật to. Ôm chặt nắm bông trong đôi tay nhỏ xíu tôi cắm đầu chạy vội về nhà. Đến nơi thì mớ bông gòn đã theo gió bay đi quá nửa. Con bé đầu dính đầy bông trắng xoá hớn hở đưa cho mẹ mớ bông còn lại trong tay để dành… dồn gối!

Sau này tôi nghe tụi nhỏ trong xóm đồn rằng cây gòn có ma. Tối đến con ma áo trắng hiện về ngồi lắc lư trên cây. Hồn áo trắng thấm dần vào trong trái gòn nên ruột bông mới trắng như vậy. Chuyện tào lao vậy đó vẫn hù được đứa con nít chết nhát như tôi. Từ đó tôi chê gối dồn bông của cây gòn không chịu nằm chỉ muốn mấy cái gối dồn bông xốp nhân tạo mà mẹ tôi vẫn chê nóng không mát bằng gối bông gòn thật.

Nhưng tôi vẫn có cách riêng của mình để khỏi bị người lớn lừa. Trước khi đi ngủ tôi luôn cẩn thận lấy tay lần cái gối nếu thấy lợn cợn hột gòn bên trong là tôi biết đó là “gối ma” liền đẩy ngay nó xuống dưới giuờng. Cuối cùng mẹ tôi cũng phải kiếm riêng cho tôi một cái gối bé xíu khác có thêu hình bông hồng mua của người hàng rong gánh qua xóm.

Rồi cũng từ ngày ấy tôi quên đi chuyện cây gòn cho đến một ngày chợt nhận ra nó đã bị người ta chặt đi tự hồi nào. Đến lúc tôi biết tiếc, biết nhớ cái cây thô mộc xấu xí có những chùm bông lửng lơ trắng như tuyết kia thì đến lúc người ta không còn dùng gối gòn nữa.

Cây gòn như vắng hẳn, tuyệt tích luôn ở một nơi xa xôi nào đó, chìm lỉm trong góc ký ức hổn độn của tôi cho đến sáng hôm nay thì bừng dậy. Nghĩ ngợi mãi mà chẳng hiểu tại sao. Hay vì nhớ rằng cứ đến gần Tết mẹ tôi lại phải hò đám con trai trong nhà đem chiếu gối chăn màn đi giặt để đầu năm luôn được tuơi mới sạch sẽ? Hay vì chiều nay trời mùa đông mà mây ngoài khung cửa kia trắng quá như mớ bông gòn còn bám lơ lửng đâu đó trên đầu cành cây gòn của thời thơ ấu?

Có ai đó nói rằng, trong mọi sự ngẫu nhiên đều từ một cái duyên mà đến. Có khi chỉ rất tình cờ từ một cơn gió nhẹ, một chút nắng hanh hay một câu nói, lời hát thoảng qua cũng đã đủ cho sự bắt đầu một duyên phận. Vẫn không thể hiểu được vì sao hôm nay lại bỗng nhớ cây gòn?

Lạ vậy đó, đến nhớ nhung mà cũng lảng òm. Đúng là… hổng giống ai mà!

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Lâu lắm rồi tôi mới được nghe nhắc đến tên của một người. Cứ bẵng đi một thời gian tưởng rằng đã quên, vậy mà cả tháng nay trái tim tôi cứ đập lô tô thùng thùng mỗi khi nghe nhắc đến. Thì ra tôi vẫn nhớ anh ta ghê gớm lắm đấy chứ, chả gì cũng là mối tình đầu của tôi mà.

Thật ra đem chuyện tình cảm riêng tư để kể lể um sùm trên mạng như thế này còn ra cái thể thống gì nữa. Tôi cũng ngại lắm! Đã bảo là tình yêu chỉ dành riêng cho hai người biết được mà thôi hay cùng lắm thêm một người thứ ba (hay thứ… tư) nếu xui xẻo vướng vào một cuộc tình mạng nhện ba bốn tay lâm ly bi đát như phim bộ dài trăm tập.

Oái oăm thay, như bị rơi vào một trò chơi của ký ức. Không cần hỏi han, đăng báo, nhắn tin tìm kiếm thì người năm xưa bất chợt lù lù trở về với nguyên vẹn vóc dáng của tuổi hai mươi ngày ấy.

Cũng khuôn mặt lanh lợi, cũng mái tóc bồng bềnh, cũng trán cao, mắt sáng chàng cười rất tươi với một tôi – đã chớm thu quá nửa đời!

Chẳng bíết chàng có cái bí quyết gì để trẻ mãi không già như thế. Ngắm nghía kỹ hơn tôi nhận ra, hình như chàng có… cao hơn một chút (?), quần áo đúng mốt và khuôn mặt dường như đã được tân trang bởi bàn tay phù phép của kỹ thuật hiện đại nên đeo cả kiếng lão vào cũng không tìm ra được một nếp nhăn nào cả.

Hỏi bạn, thế có chết bà già này không cơ chứ?

Chả gì ngày xưa ấy tôi cũng xứng với chàng lắm chứ bộ. “Hai đứa” chúng tôi rất hợp tính nhau, nhất là sở thích đam mê khám phá những câu chuyện kỳ bí. Càng ly kỳ, càng khó khăn phải vắt óc ra để suy đoán lại càng lôi cuốn chúng tôi tham gia. Để được gặp gỡ chúng tôi hay hẹn nhau ở nhà sách hay tiệm cho thuê sách truyện gần nhà. Đi tới nhà sách khá nhiêu khê, phải chờ đợi phải xin phép người lớn nên tiệm cho thuê truyện ở trong xóm là nơi hẹn hò lý tưởng nhất.

Cái thưở ban đầu lưu luyến ấy

Ngàn năm chưa dễ đã ai quên.

Thật vậy, bao nhiêu năm rồi mà ký ức về chốn hẹn hò, về căn nhà nhỏ có những kệ gỗ chất đầy sách truyện cứ nằm yên vị trong một góc ký ức chẳng hề thay đổi.

Đó là một căn nhà gạch sơn trắng, trước nhà trồng hai cây Trạng nguyên còi cọc ra hoa nửa xanh nửa đỏ bé xíu. Khi bước qua cổng hàng rào là thấy ngay một cái kệ cao được dùng làm quầy tính tiền của tiệm, quanh đó luôn có vài ba đứa con nít đứng ngóng ngó thèm thuồng những quyển truyện tranh đủ màu sắc. Người phụ nữ trẻ chủ tiệm nhìn khá xinh xắn, tôi thích ngắm bàn tay có những ngón dài luôn được sơn phết cẩn thận dù rằng cô ta có một bầy con lóc nhóc khoảng bốn, năm đứa gì đó. Đứa lớn nhất trạc tuổi anh tôi thường đứng sau quầy phụ mẹ lấy sách hay giữ trật tự khi đám trẻ chen lấn giành nhau đứng đầu để được thuê trước một quyển sách mới nào đó. Khi vắng mẹ nó, thằng nhỏ leo lên ngồi tréo nghẻo trên cái ghế cao sau quầy với bộ mặt đăm đăm ra vẻ bận rộn chăm chăm chú chú vào quyển sổ rách bươm cả bìa.

Tôi ghét thằng bé vì điệu bộ trịch thượng của nó. Thành thật mà nói, cho dù nó bé choắt như con dế trũi nhưng quyền sinh sát nằm trong tay nó. Bọn trẻ có đầu gấu đến đâu đi nữa cũng phải nhịn nhục khi bước chân vào tiệm sách này. Vậy nên, thay vì ném cho thằng nhóc những tia mắt “mang hình viên đạn” tôi phải gắng giữ cái vẻ rất ngoan hiền “nhìn thôi mà chẳng nói” cho đến khi anh tôi cầm được… chàng trên tay.

Thật buồn cười, khi đi chúng tôi nôn nóng vội vã bao nhiêu khi trở về chúng tôi lết với một tốc độ con rùa cũng phải chào thua. Hai anh em vừa đi vừa chúi mũi vào quyển sách đọc lấy đọc để cho đến khi về tới cửa nhà.

Lúc đó tôi vui lắm. Không có niềm vui nào hơn khi được nhìn cái đầu bờm bờm của chàng cùng với con chó nhỏ trắng bóc luôn cận kề bên cạnh. Chuyện si tình này trước giờ tôi giấu biệt chẳng dám kể ra. Lỡ tỉ tê đến đây rồi chắc bạn đã đoán được người trong mộng của tôi. Chàng là một phóng viên trẻ tuổi tài ba có cái tên nghe như tiếng còi xe bị ngắt hơi.

Tintin.

Ôi, đối với đứa trẻ ghiền đọc sách như tôi thì cái tên của chàng thật hoa mỹ biết dường nào. Mà không chỉ riêng tôi ái mộ chàng đến thế đâu. Nếu bạn đã sống qua thời của chúng tôi sẽ hiểu vì sao tuổi trẻ – và ngay cả người lớn – đều mê tít anh chàng phóng viên trẻ tuổi thông minh này.

Mướn được sách đem về đến nhà, anh em tôi phải chơi trò “oẳn tù tì” tránh cảnh giành nhau quyền sách. Kẻ may mắn được quyền đọc sách trước là một hạnh phúc tuyệt vời. Cho dù đang giữa một trưa nồng nắng hạ hay một chiều mưa rơi. Bất kể ở nơi đâu, chỉ cần cầm quyển sách trên tay tuổi thơ của chúng tôi sẽ được xoải mộng giang hồ theo bước chân chàng tuổi trẻ lên núi, xuống biển, vượt qua sa mạc rộng lớn hay lạc lối giữa rừng sâu. Tuổi thơ chúng tôi mải mê chạy theo những cuộc phiêu lưu khám phá kỳ thú mà họa sĩ người Bỉ Georges Remi bút danh Hergé đã dựng nên qua nhân vật Tintin thật đáng yêu.

Tập truyện tranh “Cuộc phiêu lưu của Tintin” đã làm cho bọn trẻ đong thêm những ước mơ trong sáng và tiếc nuối cho người lớn khi nhìn lại chân trời rất xanh của một thời tuổi thơ đầy những đam mê khám phá thế giới mới lạ.

Vào cuối tháng Mười hai năm nay, bộ phim phim hoạt hình 3D “The Secret of the Unicorn” do đạo diễn Steven Spielberg thực hiện sẽ trình chiếu trong dịp lễ Giáng sinh. Một cuộc hò hẹn không chờ mà đến với một người bạn cũ thân thiết của tuổi thơ sẽ hứa hẹn nhiều điều thú vị.

Bạn có muốn cùng tôi đi đến căn nhà cho thuê truyện của năm xưa không?

Nguyên Tú My

Read Full Post »

Older Posts »